Rượu Đá Ice Wine

Rượu Đá Ice Wine


Ngày xưa, khi nói về sức khỏe, các mối nguy hại cho sức khỏe, và cách bảo vệ sức khỏe, cụ Tú Xương đã gần như thẳng thừng nói với thế gian rằng:

Một trà, một rượu, một đàn bà

Ba cái lăng nhăng nó hại ta,

Chừa được thứ nào hay thứ nấy

Hoạ chăng chừa rượu với chừa trà.

[Tú Xương]

Nhưng gần như một điều bất di, bất dịch; người thế gian bao giờ cũng có những câu nói, câu trả lời đi ngược lại những gì định ra – Quân tử nhất ngôn là quân tử dại, quân tử nói đi nói lại là quân tử khôn.  Nên sau đó, hay trước đó, các cụ ta ngày xưa lại cũng đã viết rằng:

Bình minh nhất trảng trà

Bán dạ tam bôi tửu

Thất nhật đáo lai phòng

Lương y bất đáo gia

Tạm dịch,

Hừng sáng một ấm trà

Nửa đêm ba ly rượu

Bảy ngày gặp vợ ta

Thầy thuốc chẳng viếng nhà

Điều đó cho thấy, dù rằng đó là ba cái lăng nhăng nhưng nếu ta biết kết hợp, hay thực hành, ba cái lăng nhăng đó theo một trình tự nào đó, với một liều lượng nào đó, thì chẳng những chúng không phải là mấy cái lăng nhăng, mà thực sự, chúng lại chính là những phương thuốc đại bổ cho tuổi già.  Ba cái lăng nhăng đó, khi kết hợp đúng liều lượng, chúng sẽ giúp cho người già tinh thần phấn chấn hơn, gân cốt dẽo dai hơn, và trường thọ không phải là một điều khó khăn để đạt được.

Hiển nhiên, có lẽ cho đến ngày hôm nay trên cõi đời này vẫn chưa có phương thuốc nào giúp cho con người được trường sanh bất tử, nhưng nếu sống một cuộc sống trong một tinh thần minh mẫn, cơ thể khỏe mạnh, gân cốt dẽo dai thì cho dù sống cuộc sống ngắn ngủi của đời người thì đó cũng là một cuộc sống đáng sống.  Một ngày sống vui trong đời quý giá vô cùng, và một đời để sống vui đó chính là trường sanh bất tử rồi.

Sáng sớm vừa tỉnh dậy, pha một bình trà để nhấm nháp đủ làm cho tinh thần phấn chấn.  Trà ấm và trời hiu hiu lạnh là một kết hợp hoàn hảo nhứt để thưởng ngoạn lạc thú của cuộc sống!

Nửa đêm, ba ly rượu nồng lại càng giúp cho tinh thần phấn chấn hơn trong chuyện vợ chồng, chuyện chăn gối, còn hạnh phúc nào cho bằng?

Trong các năm gần đây, các buổi tiệc tất niên, tiệc Tết Dương Lịch, và Tết Âm Lịch, trên bàn tiệc trong các ngôi nhà Việt Nam nơi quê hương mới Canada này dần dà xuất hiện một chai rượu loại mới, ít nhứt là mới với người dân Việt chúng ta, với dáng dấp thuôn dài, chai trong làm bằng loại thủy tinh trong suốt, và có nước rượu màu vàng trong, đôi lúc có màu hồng nhẹ, sóng sánh chứa bên trong.  Mới nhìn vào thì thấy giông giống như rượu uống loại nhẹ nhưng khi uống vào thì có vị ngọt pha lẫn như mùi nước trái cây hay mật ong, và nếu uống nhiều cũng say bí tỉ!  Trên vỏ chai rượu được dán nhãn với cái tên Ice Wine, tạm dịch là Rượu Đá [chữ Hán Việt gọi là Băng Tửu, 冰酒, nhưng nếu mượn chữ Hán vào chữ Việt nơi đây nghe nó không thích hợp lắm trong kết hợp Hán Việt – Rượu Băng.  Nhưng ngay cả chữ Rượu Đá cũng không hoàn toàn chính xác lắm dù rằng đi gần với chữ tiếng Anh và tiếng Hán hơn!  Trong khi chữ Rượu Nho Đá, dù đúng nguyên ý nghĩa của nó, nhưng dường như hơi dài dòng và dễ lẫn lộn với loại rượu nho chát khai vị]

Chai rượu đẹp, chất rượu nồng nhẹ, rất thích hợp cho các buổi tiệc gia đình, tiệc họp mặt bạn bè này từ đâu mà có?  Lịch sử của loại Rượu Đá này ra sao?  Vì sao nó lại ngày càng phổ biến tại Canada và khắp mọi nơi trên thế giới?  Để có được chút hiểu biết đơn sơ về loại rượu này, mời bạn cùng tôi đi vào thế giới của loại Rượu Đá.

Lịch Sử Rượu Đá

Trước thời có cái tên Rượu Đá, thì người ta có một loại rượu với vị ngọt và gọi cái tên là Eiswein.  Nước Đức là nước đầu tiên sản xuất ra loại Rượu Đá cách đây khoảng 200 năm.  Và các nhà sản xuất rượu tại Canada bắt đầu làm loại rượu này vào thập niên 1990’s với một kỳ tích không ngờ rằng nó lại được người sử dụng ưa chuộng mạnh mẽ, và do đó số lượng rượu sản xuất ngày một gia tăng nhanh !

Nghề làm rượu thường được xem như là nghề nghiệp lâu đời thứ hai mà con người biết đến.  Có lẽ những bí mật về cách làm rượu đã có từ xa xưa, xa hơn những gì mà con người đã ghi lại, mà trong đó sử sách ghi lại lần đầu vào khoảng năm 1500 trước Công Nguyên, khởi đầu tại vùng châu thổ Mesopotamia hay Caucasia.  Vào khoảng năm 3000 trước Công Nguyên, nghề làm rượu bành trướng tại Hy Lạp, và sau đó tràn vào Ý Đại Lợi vào khoảng năm 1000 trước Công Nguyên.  Người Hy Lạp thường gọi nước Ý Đại Lợi là Mảnh Đất Của Những Vườn Nho.

Và sau đó người Vikings [thuộc giống người Bắc Âu] đi vào vùng đất New Foundland, và họ đã gọi vùng đất này là Mảnh Đất Của Những Vườn Nho Mới.

Hình bên là chai Rượu Đá lâu đời nhứt sản xuất tại Bắc Mỹ, mà còn giữ lại được.  Nhãn dán trên chai rượu được Mẹ của Tilman viết bằng tay.  Và chai rượu này là món quà mà gia đình Tilman gởi cho người cô tại Đức.

Người cô này thấy được giá trị gần như vô giá của chai rượu nên không uống và đã gởi ngược lại cho gia đình Tilman.  Chai rượu này là một phần trong những sưu tập rượu của gia đình Tilman.

Rượu Château d’Yquem của Pháp là loại rượu khai vị thuộc loại đắc tiền nhứt trên thế giới.  Đây là loại rượu được làm tại vùng Sauternes tại phía nam của vùng Bordeaux [vùng Bordeaux là vùng làm rượu nổi danh của Pháp]. Và lịch sử làm loại rượu này có thể tìm thấy được chứng tích từ thời những năm 1711; một thời gian rất lâu trước khi người Đức làm ra loại Rượu Đá.  Tuy nhiên, chính vì giá tiền của chai rượu quá mắc, nên loại rượu này chỉ được vua chúa thưởng thức, và cũng chính vì vậy mà chúng ít được mọi người biết đến.

Tại cuộc phân định loại rượu vào năm 1885 [Bordeaux Wine Official Classification] ở Bordeaux, loại rượu Château d’Yquem là loại rượu duy nhứt của vùng Sauternes được định danh cho loại rượu này, do phẩm chất thượng hạng của nó so với các thứ rượu cùng hạng loại.  Rượu của lò Château d’Yquem có đặt tính, nồng độ và độ ngọt đặc biệt so với các loại rượu khác.  Với nồng độ acid tương đối cao giúp chống lại độ ngọt trong rượu, và một đặc tính khác là rượu này giữ lâu được.  Trong những năm với điều kiện thời tiết tốt, với lượng nho tốt, một chai rượu tạo ra chỉ bắt đầu có được phẩm chất tốt sau một hoặc hai thập niên ủ trong thùng dưới nhà rượu, và nếu được bảo quản đúng, chai rượu có thể kéo dài tuổi thọ hơn trăm năm và vẫn còn uống được.

Rượu Château d’Yquem là loại rượu vua chúa sử dụng.  Rất ít người dám bỏ tiền ra để mua về uống cho đến khi Rượu Đá ra đời và là loại rượu có chất lượng bằng hoặc hơn loại rượu Château d’Yquem.  Việc này xảy ra vào thập niên 1980’s khi những người viết về rượu so sánh hai loại rượu này với nhau và tuyên bố rằng họ thích loại Rượu Đá hơn.  Đơn giản chỉ vì Rượu Đá có vị tươi mới hơn.

Mặc dù có nhiều tranh cãi khi nào Rượu Đá được làm ra lần đầu, và nhiều người tin rằng loại rượu này được khám phá vào năm 1774 tại Franconia một cách bất ngờ.  Tuy nhiên, loại rượu này không nổi danh cho mãi đến những thập niên giữa của thế kỷ trước khi các nhà sản xuất rượu của Đức sản xuất loại rượu này với số lượng lớn.

Trong khi nước Đức được thế giới biết đến như là nơi sản sinh ra loại Rượu Đá, nhưng họ lại không sản xuất được loại rượu này hàng năm.  Trong khi đó các nhà sản xuất rượu tại Canada có thể làm được việc này và họ đã thực hiện được điều đó.  Các nhà sản xuất rượu tại Canada đã tối ưu hóa nghệ thuật làm Rượu Đá, và ngày nay Canada đã trở thành nước đứng đầu trong kỹ nghệ sản xuất Rượu Đá trên thế giới.

Loại Rượu Đá đầu tiên xuất hiện tại thị trường rượu Canada là Riesling, được làm tại British Columbia do Walter Hainle và con trai là Tilman sản xuất vào năm 1973.  Tilman Hainle và vợ là Sandra đã tiếp tục thí nghiệm cách làm Rượu Đá tại vườn nho của họ Hainle Vineyards ở thung lũng trồng và làm rượu nho nổi danh Okanagan, và đã tung ra thị trường loại Rượu Đá vào năm 1978.  Vào năm 1991, những nhà sản xuất rượu tại thung lũng Okanagan cũng đã tiếp tay vào với sự góp sức của thiên nhiên do nhiệt độ lạnh xuống sớm hơn vào năm đó và đã tạo ra rất nhiều nho đóng băng trên các vườn nho.

Và trong gần 20 năm, chỉ có hai nhà sản xuất rượu tung ra thị trường loại Rượu Đá hàng năm là Hainle tại thung lũng Okanagan và St. Laszlo tại thung lũng Similkameen.

Mặc dù được bán ra đầu tiên tại tỉnh bang British Columbia, nhưng chính tỉnh bang Ontario đã làm cho kỹ nghệ Rượu Đá bùng phát mạnh.  Vào năm 1982, Peter Gamble, một nhà làm rượu trẻ tuổi, với vườn nho Hillebrand Estate, khởi sự vào năm 1979 với cái tên Newark Wines, thử làm Rượu Đá cho riêng mình sử dụng, nhưng một tai nạn xảy ra đã làm hủy bỏ thí nghiệm này.  Một năm sau đó, Rượu Đá được Donald Ziraldo, người sáng lập ra lò rượu Inniskillin Wines, và vợi là Karl Kaiser, để ý đến.  Họ để ra vài hàng nho Vidal để thu hoạch trễ mùa.  Ewald Reif của lò rươu Reif Winery và Walter Strehn của lò Pelee Island Winery cũng đã đồng ý để vài hàng nho cho việc sản xuất Rượu Đá.

De Chaunac yêu cầu các hàng nho này để dành riêng cho ông sử dụng.  Một số được sử dụng để làm rượu mùa thu hoạch trễ, và một số được để đóng băng để ông làm Rượu Đá.

Thử nghiệm lần đầu của họ bị rơi vào vòng thất bại, nhưng vào năm kế tiếp khi họ giăng thêm lưới vào vườn nho, thì lò rượu Inniskillian đã đi tiên phong trong lịch sử làm Rượu Đá tại Canada.  Sự kiên nhẫn của họ đã được đền bù xứng đáng, ngày nay nhà sản xuất rượu Inniskillin Wines là nhà sản xuất đứng đầu trên thế giới về sản xuất và bán loại Rượu Đá !

Vào năm 1975, John Paroschya, một nhà khoa học về rượu, được đưa tới Đức để học bằng tiến sĩ về rượu.  Một phần trong chương trình tiến sĩ của ông là giúp thu hoạch nho đóng băng cho Eiswein.  Sau đó, John đã đi đến kết luận rằng mùa đông tại Canada có nhiều lợi điểm để sản xuất Rượu Đá hơn là tại Đức.  Khi trở về lại Canada, ông đã thí nghiệm với loại nho Vidal.

Cách Làm Rượu Đá

Ngày nay, thị trường Rượu Đá đã nằm trong tay các nhà sản xuất rượu tại Canada.  Người Canada không khám phá ra cách làm Rượu Đá, nhưng đã hoàn hảo quá quy trình sản xuất Rượu Đá.  Một trong những điểm chính tạo nên kỳ tích này chính là nhờ vào sự ưu đãi của thiên nhiên.  Khu vực trồng nho làm rượu tại vùng Niagara có một mùa hè ấm và dài, và tiếp theo là một mùa đông lạnh lẽo đã tạo nên thời tiết thích hợp cho việc sản xuất Rượu Đá.

Mùa thu hoạch nho đã đóng băng, được thu hoạch bằng tay, khởi sự khi nhiệt độ xuống dưới từ -10 cho đến -13 độ Celcius và nho đã hoàn toàn dóng băng trên giàn.  Và khi nho đông lạnh được ép lại, lượng nước tự nhiên trong trái được giữ hoàn toàn dưới lớp vỏ bao bọc dưới dạng các tinh thể đá.  Một phần nhỏ nhưng vô cùng quý giá với nồng độ nước nho cao được chiết xuất ra.

Nước nho tinh chất được chiết xuất ra này chỉ chiếm khoản 1/5 số lượng nước nho chiết xuất thông thường khi thu hoạch nho tươi.  Hay nói cách khác, để làm một chai Rượu Đá, thì cùng với số lượng đó, có thể làm được 5 chai rượu thường, và đó có lẽ là lý do tại sao mà giá của chai Rượu Đá tương đối mắc.

Khi Rượu Đá đã hoàn tất, nó có vị ngọt mặn mà và đặc biệt khi hớp vào.  Nồng độ Acid sẽ giữ độ cân bằng của rượu, và làm cho chất rượu trong vắt.  Vị mũi của Rượu Đá có mùi giông giống như mùi trái vải, trong khi thấm vào vị giác thì có cảm giác là mùi của các loại cây trái nhiệt đới như sự pha trộn lẫn giữa trái đào và xoài.  Nồng độ đường cao đưa đến việc gây men chậm hơn so với các công đoạn bình thường khi sản xuất rượu.

Điểm nổi bật và đặc biệt nhứt của Rượu Đá là sự cân bằng giữa độ ngọt và độ Acid, cộng với sự hấp dẫn của mùi vị trái cây tiếp theo nét ngọt thanh sau khi hớp vào và nuốt trôi tạo một cảm giác êm đềm cho khách thưởng ngoạn cái vị ngon của rượu.

Các mùi vị trái cây khác nhau tạo được từ rượu không phải do sự hòa trộn các loại nước trái cây vào mà các vị này tạo được do điều kiện thiên nhiên băng giá nơi xứ Canada đã tạo nên nét độc đáo đó cho các trái nho khi được sử dụng để sản xuất rượu.

Các loại nho thường sử dụng để sản xuất Rượu Đá bao gồm: Riesling Seyval Blanc, Vidal Blanc và, nho đỏ, Cabernet Franc.  Loại Rượu Đá cabernet Franc có màu hồng nhẹ, tương tương như màu của loại rượu Hồng Rosé.

Một Vài Con Số

Số lượng Rượu Đá sản xuất tại Ontario đã tăng lên khủng khiếp theo nhu cầu.  Số lượng Rượu Đá bán ra tăng từ 25,000 chai vào năm 1992-1993 đã lên đến 120,000 chai vào năm 1996-1997.  Và con số bán này tiếp tục phát triển theo tỷ lệ gia tăng 50% mỗi năm.  Nhu cầu Rượu Đá từ các quốc gia khác cũng gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt tại Á Châu nơi mà một chai Rượu Đá sản xuất tại tỉnh bang Ontario đã lên đến con giá cao gấp ba lần tại Nhựt Bản.  Một chai Rượu Đá 375ml có thể bán lên đến cái giá $300 Gia Kim.  Trong khi đó, một chai Rượu Đá 375ml có giá trung bình khoảng $45 Gia Kim.

Trong một chu kỳ 20 năm, các quốc gia Âu Châu cấm nhập cảng Rượu Đá sản xuất từ Canada vào thị trường của họ, với lý do là nồng độ đường quá nhiều trong rượu.  Nhưng việc cấm này đã được bãi bỏ vào tháng Năm 2001.

Tiêu Chuẩn Rượu Đá

Canada là quốc gia sản xuất loại Rượu Đá thượng thặng.  Rượu Đá nổi danh bởi độ ngọt và mùi vị trái cây của rượu.  Rượu Đá được khách du lịch thập phương từ Mỹ, Âu Châu cho đến Viễn Đông cũng nhưng ngay chính người dân Canada thưởng ngoạn thích thú.

Tiêu chuẩn Rượu Đá của cả hai tỉnh bang Ontario và British Columbia đều được dựa trên tiêu chuẩn của Vintners Quality Alliance [VQA].  Hệ thống tiêu chuẩn này tương đương như các hệ thống tại các quốc gia khác như Pháp [AOC], Ý Đại Lợi [DOC], và Đức Quốc [QmP], nhằm đảm bảo chất lượng rượu cho người sử dụng.

Theo tiêu chuẩn này, Rượu Đá phải được làm ra từ các trái nho được gặt hái, đông lạnh bằng nhiệt độ tự nhiên trên các giàn cây nho, và được ép ra trong một chu trình liên tục khi nhiệt độ trong không khí là -8° độ Celcius [hay 17.6°F] hoặc thấp hơn.  Các trái nho sử dụng cho việc làm Rượu Đá thường được thu hoạch vào ban đêm để đảm bảo nhiệt độ ngoài trời xuống dưới -8° Celcius.

Nho sử dụng làm Rượu Đá, lúc thu hoạch vẫn còn đông đá trên cành.

Rượu Đá phải được làm bằng các loại nho ép lấy nước từ các khu vực được ghi nhận được trồng nho để làm Rượu Đá [Viticultural Area] để đạt đủ các điều kiện cần thiết tạo nên phẩm chất thượng hạng của loại rượu này.

Các trái nho, nước ép ra từ nho, không được đông lạnh bằng phương pháp nhân tạo trong suốt chu trình sản xuất, ngoại trừ lúc đóng thùng lên men rượu và trong suốt thời kỳ giữ độ lạnh ổn định để đóng chai.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: